Blog

Blog

 

Maaike Maijenburg Jonge kind Specialist gastblogger www.derijkeleeromgeving.nl

Door Maaike Maijenburg. Al ruim dertien jaar in het onderwijs, waarvan de laatste acht jaar in groep 1-2. De afgelopen twee jaar heb ik de opleiding Master EN gevolgd en positief afgerond, zodat ik nu officieel Jonge Kind specialist ben. Voor derijkeleeromgeving.nl zal ik schrijven over de dingen die ik meemaak als kleuterleerkracht. Vanwege privacy redenen zijn de namen gefingeerd, ze berusten desalniettemin op authentieke personen.

Zeg Roodkapje….

‘‘Mag ik Roodkapje laten zien dat ik een grote puzzel heb gemaakt?’’, vraagt Elvan. Ik pak de handpop en kruip in de rol van Roodkapje. “Ik zie dat je goed geoefend hebt”, zegt Roodkapje. “Hoe heb je het aangepakt?” Elvan legt Roodkapje haarfijn uit dat ze begonnen is met de hoekjes en de randjes. “Soms vond ik het nog wel spannend hoor, maar dan ging ik eventjes nadenken en dan wist ik het weer!”
Dagelijks voer ik met Elvan gesprekjes via Roodkapje. Met behulp van deze handpop ben ik eerder die week een oplossingsgericht gesprek met haar aangegaan over haar angsten. Elvan blokkeert als zij een opdracht in de klas krijgt en zegt snel dat ze iets niet kan. Ze heeft heel weinig zelfvertrouwen. Het is volgens Wolters (2011) en Delfos (2014) de taak van de volwassene op respectvol naar de kinderen te luisteren en het kind de ruimte te geven. Het versterkt het zelfbeeld wanneer met kinderen gepraat wordt over hun gevoelens en wat ze wel en niet goed kunnen (Riemens & Van Waas, 2014).

Ter ondersteuning van het gesprek heb ik gebruik gemaakt van de werkvorm Poppenpraat (Wolters, 2011). Bij deze werkvorm wordt in vijf stappen naar een oplossing toegewerkt. Elvan mocht zelf kiezen met welke pop zij wilde praten. Zij koos Roodkapje. Ter voorbereiding op het gesprek heb ik goed nagedacht over welk gedrag de pop gaat vertellen (stap 1). Het is de bedoeling dat Elvan zich kan identificeren met Roodkapje. Eerst stelt de handpop zich voor en verteld daarna over lastige of moeilijke situaties (stap 2). In dit gesprek krijgt Elvan de kans om te vertellen wat haar bezighoudt en hoe zij de oplossing ziet.
“Soms ben ik wel eens bang op school”, zegt Roodkapje. “Dan moet ik een werkje maken, zoals een puzzel, en dat vind ik best moeilijk. Ik stop dan met werken en doe helemaal niets meer. Soms ga ik huilen. Ik zou willen leren wat ik moet doen om toch verder te gaan.”

foto blog 5 (1)Roodkapje heeft verteld wat zij graag zou willen leren (stap 3) en stelde hierbij oplossingsgerichte vragen zoals; Heb jij dat ook wel eens? Zou jij ook wel willen leren om…? Wat zou er dan beter gaan? Kunnen we het allebei gaan leren? Kunnen we daar samen een plannetje voor bedenken? Hierbij worden de positieve uitzonderingen benoemd. Het is belangrijk waardering te geven voor alles wat waardering kan gebruiken. Elvan gaat helemaal in het spel mee en lijkt mij helemaal te vergeten. Ze heeft samen met de pop een plan bedacht om de vaardigheid te gaan oefenen (stap 4).

“Als je het niet weet wat je moet doen, moet je eerst even zelf nadenken”, zegt Elvan tegen Roodkapje. “En als je het dan nog niet weet vraag je het aan je beste vriendin”. En als je het dan nog niet weet, vraag je het aan de juf”. Elvan lijkt tevreden te zijn met deze oplossingen. Roodkapje is uiteraard ook tevreden. “Zullen we het tekenen en op de muur hangen?”, oppert Roodkapje. “Dan kun je er altijd even naar kijken als je het niet weer weet”. IJverig gaat Elvan aan de slag. Op het stappenplan wordt naast de tekeningen genoeg ruimte vrij gelaten voor stickers, want het oefenen moet beloond worden!
‘If you see the magic in a fairy tale, you can face the future’
Danielle Steel

Er is een vast moment in het dagprogramma gekozen wanneer zij mag oefenen (stap 5) en wanneer ze aan Roodkapje mag vertellen hoe goed het oefenen gaat. Tevens is een afspraak gemaakt over de beloning voor het oefenen. Doordat Elvan inbreng heeft in het proces wordt de autonomie bevorderd. Hierdoor voelt zij zich gewaardeerd wat zal leiden tot een vergroting van het welbevinden (Ryan & Deci, 2000). Door het stappenplan wordt de te oefenen vaardigheid heel concreet gemaakt zodat ze precies weet wat ze moet doen. Haalbare doelen stellen is essentieel en leidt tot succeservaringen (Cauffman & Van Dijk, 2014). De succeservaringen zorgen er voor dat Elvan zich competent voelt en zal haar zelfvertrouwen groeien.

De reacties op de interventie zijn positief. De moeder van Elvan heeft haar waardering uitgesproken dat op een speelse manier interventies ingezet zijn, dit sluit volgens haar uitstekend aan op de belevingswereld van haar kind. Elvan reageert enthousiast op Roodkapje en komt dagelijks uit zichzelf een evaluatiegesprek houden. Samen met Roodkapje maakt ze weer nieuwe plannen om dingen te oefenen die ze spannend vindt.
“Mag ik samen met Roodkapje een sticker plakken op ons plan?” Vrolijk huppelt Elvan weg.

Bronnen
Cauffman, L. & Dijk, D.J. van (2014). Handboek oplossingsgericht werken in het onderwijs. Den Haag: Boom Lemma uitgevers.
Delfos, M.F. (2014). Luister je wel naar míj? Amsterdam: Uitgeverij SWP.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and
the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 227-268.

Riemens, C. & Waas, L. van (2014). Sociale en emotionele ontwikkeling. Rotterdam: Bazalt.
Wolters, C. (2011). Oplossingsgericht aan het werk met kinderen en jongeren. Gesprekken
en werkvormen. Sauwerd: Uitgeverij Pica

 

 

Bronnen

Benieuwd naar een volgende blog?

Klik op de volgknop aan de rechterkant op de pagina en blijf op de hoogte.

Maaike

Blog: Samenspel, dat willen wij wel! (deel 2)

Blog: Samenspel, dat willen wij wel! (deel 1)

Blog: Chaos in de orde

Blog : Visie op het jonge kind; Kansen zien en keuzes maken

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s